พระธรรมของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า มีค่าที่ประมาณไม่ได้ เพราะเหตุว่า เมื่อได้ยินได้ฟังแล้ว เป็นเหตุให้เกิดความเห็นถูกต้อง และเป็นประโยชน์จริงๆ เพราะเริ่มเห็นอกุศล โดยเฉพาะของตนเอง ใครจะแก้ให้เราไม่มีเลย
เสรีภาพ
ถ้าไม่ได้ฟังคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ต่างคนก็ต่างคิดกันไปด้วยความไม่รู้ ในทุกเรื่องในทุกคำ ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดปัญหาความขัดแย้งในสังคมได้ เช่น คำว่า “เสรีภาพ”
เสรีภาพ หรือ เสรีภาวะ ตามพระธรรมที่ทรงแสดง คือภาวะของจิตที่เป็นอิสระ ปราศจากกิเลสอกุศล ซึ่งเป็นความไม่ดีของจิตใจ เสรีภาพตามความเป็นจริงในพระพุทธศาสนา มีความหมาย ๒ ประการ ซึ่งมีความลึกซึ้งถึงที่สุด คือ
๑. ธรรมเสรี คือ ธรรมที่ทำให้จิตบริสุทธิ์ เป็นอิสระจากกิเลส ได้แก่ สติ (ความระลึกชอบ คือระลึกตรงตามลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฏ) ปัญญา (ความเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริง) และธรรมที่ดีงามประการต่างๆ ที่อบรมเจริญขึ้น เพื่อกระทำให้ถึงที่พึ่งที่แท้จริงคือ พระนิพพาน ซึ่งเสรี พ้นจากกิเลสอย่างแท้จริง
๒. บุคคลเสรี คือพระอริยบุคคล ซึ่งพ้นจากกิเลสได้ตามลำดับขั้น สูงสุดคือพระอรหันต์ ซึ่งดับกิเลสได้หมดสิ้น จึงเป็นบุคคลเสรี เพราะเป็นอิสระจากกิเลสทั้งปวง
แต่จะพอเข้าใจได้ในเบื้องต้น ก็คือ ความเข้าใจพระธรรม เป็นปัจจัยทำให้กุศลจิตเกิดเพิ่มขึ้น จึงเป็นผู้ที่มีการไตร่ตรองตามเหตุผล ไม่เชื่อและไม่ทำตามๆ กันในทางอกุศล ที่ทำให้จิตของตนก็เดือดร้อน และมีการกระทำ คำพูด ที่เป็นไปด้วยอกุศล ทำให้สังคม ซึ่งก็คือคนแต่ละคนที่อยู่รวมกัน มีแต่อกุศลจิตเพิ่มมากขึ้น
ดังนั้น ถ้าเข้าใจ เสรีภาพ ตามความเป็นจริง ก็จะไม่เรียกร้องเสรีภาพจากใครทั้งสิ้น เพราะไม่มีใครจะให้เสรีภาพกับใครได้ แต่เมื่อมีความดีของจิตใจ เพราะมีความเข้าใจถูกตามความเป็นจริง จิตขณะนั้นก็ไม่เดือดร้อนด้วยความไม่ดี คือกิเลสอกุศลต่างๆ จิตที่ดีงาม เพราะความเข้าใจพระธรรม จึงเป็นหนทางเดียวที่จะแก้ปัญหาความขัดแย้งทั้งหลายได้
พระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ทรงแสดง เป็นธรรมที่ทรงตรัสรู้ด้วยพระองค์เอง ให้คนอื่นได้ฟัง ได้พิจารณา ได้น้อมนำมาประพฤติปฏิบัติอบรมจนรู้แจ้งและดับกิเลสได้ เช่นเดียวกับพระองค์ด้วย เพราะฉะนั้น จึงต้องฟังพระธรรม ด้วยความละเอียดรอบคอบ ไม่ประมาทในแต่ละคำที่ทรงแสดง เพราะคำที่พระองค์ตรัส ล้วนแล้วแต่เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลโดยส่วนเดียว ไม่มีให้โทษแก่ใครๆ แม้แต่น้อย.
