ธรรมะทั้งหลายเป็นอนัตตา ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใคร เมื่อทำดีที่สุดแล้ว ผลจะเป็นอย่างไร ก็ต้องเป็นไปตามนั้น ถ้ามีความเข้าใจอย่างนี้ ก็ไม่เครียด
ความเครียด
ความเครียด ก็คือความคิดวิตกกังวล เรื่องใดเรื่องหนึ่ง เป็นอกุศลวิตก เป็น โทสะมูลจิต ก็เป็นเหตุให้นอนไม่หลับ แม้กระทั่งอยากที่จะหลับ
เราควรที่จะรู้ตามความเป็นจริงว่า ขณะนี้เราคือปุถุชนซึ่งเมื่อมีเหตุปัจจัย โทสะย่อมเกิดขึ้นเป็นธรรมดา การที่จะละคลาย ความเครียด หรือโทสะมูลจิตได้บ้างนั้น เราต้องมีความเข้าใจถูกว่า ความเครียด ที่เกิดขึ้น นั้นไม่ใช่เรา เป็นเพียงสภาพธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย และก็ดับไป และควรรู้ด้วยว่า ผู้ที่ดับโทสะได้เป็นสมุทเฉทนั้น คือ พระอนาคามี ดังนั้น จึงควรศึกษาพระธรรม เพื่อให้เกิดความเข้าใจถูกเห็นถูก (ปัญญา) ซึ่งเป็นสังขารขันธ์ที่จะปรุงแต่งให้มีความเห็นถูก และละคลายความเห็นผิดว่าเป็น เราได้เป็นสำคัญ
ธรรม คือ สิ่งที่มีจริงนั้น เกิดขึ้นเป็นไปตามเหตุปัจจัย ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นในขณะหลับ หรือตื่น ก็ไม่พ้นไปจากความเกิดขึ้นเป็นไปของธรรม มีแต่ธรรมเท่านั้้นจริงๆ ขณะที่หลับสนิท จิตเป็นภวังค์ แต่ถ้าไม่ใช่หลับสนิทแล้ว ที่บอกว่าตื่น ก็มีจิตประเภทอื่นเกิดขึ้นเป็นไป มีเห็น มีได้ยิน มีการคิดนึก ซึ่งก็คือ ธรรมที่เกิดเพราะเหตุปัจจัย เป็นต้น ในประเด็นเรื่องนอนไม่หลับ สำหรับผู้ที่เห็นประโยชน์ของพระธรรมแล้ว จะได้มีโอกาส ฟังพระธรรมเพิ่มขึ้น จะได้เข้าใจพระธรรมมากขึ้น แต่ต้องเป็นการฟังพระธรรมที่ถูกต้องเป็นคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไม่ใช่เป็นความเห็นของผู้ใดผู้หนึ่ง เพาะจะเป็นการเพิ่มความเห็นผิด
ธรรมะ ทั้งหลายเป็นอนัตตา ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใคร เมื่อทำดีที่สุดแล้ว ผลจะเป็นอย่างไร ก็ต้องเป็นไปตามนั้น
ถ้าเราไปหาวิธีแก้ความเครียดด้วยวิธีต่างๆ เช่นการพยายามนั่งสมาธิเพื่อให้สงบ ก็อาจดูเหมือนว่าได้ผล เพราะขณะนั้นไม่ได้คิดถึงเรื่องที่จะทำให้เครียด แต่พอเลิกทำก็เครียดเหมือนเดิม ก็ลองพิจารณาว่า สิ่งที่ทำนั้น ปัญญาเจริญขึ้น หรือว่ามีแต่ความผิดปกติมากขึ้น หยุดสิ่งนั้นก่อน เพราะไม่ใช่เหตุที่ทำให้ปัญญาเจริญ ปัญญาเกิดจากการฟังพระธรรมให้เข้าใจก่อน ถ้าเข้าใจถูกปฏิบัติก็ถูก ปฏิบัติที่ถูกต้อง ย่อมไม่ผิดปรกติในชีวิตประจำวัน.