อะไรก็ตามที่ไม่ตรงตามความเป็นจริง ไม่มีเหตุมีผล ย่อมไม่ใช่พระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะพระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้และทรงแสดงนั้น เป็นจริง เป็นวาจาสัจจะ และที่สำคัญ เป็นไปเพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกโดยตลอด เพื่อละความเห็นผิด ความไม่รู้และกิเลสทั้งหลาย โพธิสัตว์ คำว่า โพธิสัตว์ หมายถึง สัตว์ แปลว่า ผู้ข้อง โพธิ คือ การตรัสรู้…
ควรที่จะเห็นความเป็นประโยชน์อย่างยิ่งของการที่จะได้เข้าใจพระธรรม แต่ขอให้เป็นผู้ที่ไม่ประมาทในการฟังพระธรรม เพราะว่าเป็นคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งจะต้องไตร่ตรอง ศึกษา ครบถ้วน ในความถูกต้อง มิฉะนั้น ก็คลาดเคลื่อน ถ้าเข้าใจผิดไป ก็เป็นภัยอย่างยิ่ง ความหมายของคำว่าธรรมหรือธัมมะ คำว่า ธรรม…
พระพุทธศาสนา คือ คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ต่างจากทุกศาสนา เพราะเหตุว่า สอนให้เข้าใจสิ่งที่มีจริงตามความเป็นจริง ถ้าไม่ไตร่ตรอง ก็ยังหาไม่พบว่าแล้วอะไรจริง สิ่งที่มีจริงเดี๋ยวนี้เป็นอะไร นี่คือความลึกซึ้งอย่างยิ่งของแต่ละคำที่แสดงถึงสิ่งที่ละเอียด ที่พระองค์ทรงบำเพ็ญพระบารมี ที่จะได้ตรัสรู้ความจริง จากเวลาที่ยาวนานมาก กว่าจะได้รู้ทุกคำที่พระองค์ได้ตรัสไว้ดีแล้วให้เราได้เข้าใจ อนัตตาและสุญญตา คำสอนเรื่อง อนัตตา เป็นคำสอนที่ทำให้ศาสนาพุทธ แตกต่างจากศาสนาอื่นๆ ที่สอนให้ละชั่วทำดีกันทั้งนั้น ฉนั้นการทำความเข้าใจเรื่อง…
ขอเพียงเป็นผู้เห็นประโยชน์ของการเข้าใจธรรม ซึ่งก็หมายถึงสิ่งที่มีจริงอยู่ในขณะนี้ ซึ่งไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่าเป็นธรรม เพราะในการฟังการศึกษาพระธรรมนั้น เป็นการศึกษาเพื่อให้เข้าใจสิ่งที่มีจริง ที่กำลังมีในขณะนี้จริง ๆ โดยไม่ไปติดที่ชื่อที่คำ ซึ่งตัวสภาพธรรมจริง ๆ กายในกายเป็นอย่างไร ต้องทราบก่อน ว่าทุกอย่างเป็นธรรม กายก็เป็นธรรม ขณะสัมผัส ที่กาย กระทบอ่อน หรือ แข็งลักษณะที่ อ่อน…
เมื่อใดที่เห็นภัยของอกุศลธรรมแม้เพียงเล็กน้อยว่าเป็นโทษ ก็ย่อมมีความเห็นถูกที่จะขัดเกลาละคลายแม้อกุศลธรรมที่เพียงเล็กน้อยนั้น ดังนั้น ไม่ใช่มุ่งจะไปละโลภะ โทสะ โมหะ โดยไม่เห็นโทษเห็นภัยของอกุศลธรรมแม้เพียงเล็กๆ น้อยๆ ที่มีในวันหนึ่งๆ ทำอย่างไรจิตจึงจะสงบ ความสงบตามปกติขอให้มีเป็นเชื้อ เป็นทุนอยู่เรื่อยๆ เพื่อที่ว่าเมื่ออารมณ์หนึ่งอารมณ์ใดของสมถภาวนาปรากฏ จิตของท่านสามารถสงบและสงบมั่นคงขึ้น เพราะมีปัจจัยที่เคยอบรมความสงบในชีวิตประจำวันด้วยปัญญาที่รู้ลักษณะของความสงบ ในขณะที่จะกระทำกายหรือวาจาด้วยโลภะ…
จุดประสงค์ของการฟังพระธรรม คือ เพื่อละความเห็นผิดที่ยึดถือสภาพธรรมว่าเป็นตัวตน แล้วกุศลทั้งหลายก็จะเจริญขึ้น มิฉะนั้นแล้วก็หลอกตัวเอง ไม่รู้ก็เข้าใจว่ารู้แล้วอย่างนั้นไม่ถูกต้อง เพราะเหตุว่า ธรรม เป็นเรื่องที่ตรง อานาปานสติ อานาปานสติ คือ สติที่ระลึกรู้เป็นไปในลมหายใจ ซึ่งก็ต้องเป็นผู้ละเอียดว่า ไม่ใช่มีแต่สติเท่านั้น แต่ต้องมีปัญญาด้วย ซึ่งอานาปานสติ มีทั้งที่เป็นใน…
แต่ละคำที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส นำไปสู่ความเข้าใจ ในความเป็นอนัตตาของสภาพธรรม คือ เป็นธรรมที่ไม่ใช่สัตว์ ไม่ใช่บุคคล ไม่ใช่ตัวตน ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น ทุกข์ ทุกข์ เป็นสภาพธรรมที่ตั้งอยู่ไม่ได้ เป็นธรรม ที่เมื่อเกิดแล้ว ก็ต้องดับไป ไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน เป็นสภาพธรรมที่เกิดดับ ปราศจากความเที่ยงปราศจากความงาม และปราศจากความเป็นสัตว์…
จิตคือผู้รู้ จิตไม่ใช่ความคิด เมื่อเราเผลอไผลไปกับความคิด จนแยกไม่ออกว่า…– อะไรคือ “ความจริง” และ– อะไรคือ “สิ่งที่จิตปรุงแต่งขึ้น”จนทำให้เราวนเวียนอยู่กับความกังวลไม่รู้จบ ในชีวิตประจำวัน เรามักเชื่อสนิทใจว่าเสียงในหัวคือตัวตนของเราแต่หลวงปู่ได้ชี้ให้เห็นความจริงว่า “จิตคือผู้รู้ จิตไม่ใช่ความคิด”ความคิดเป็นเพียงสิ่งที่ผ่านเข้ามาให้เรารู้เท่านั้น เหมือนแขกที่มาเยี่ยมเยือนบ้าน แต่ไม่ใช่เจ้าของบ้าน…
สิ่งใดก็ตามที่ไม่เป็นไปตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่เป็นไปกับความติดข้อง ไม่ได้เป็นไปเพื่อการสละ ก็ไม่ต้องไปคล้อยตามในการกระทำอย่างนั้น ควรที่จะละทิ้ง ไม่ต้องเกรงใจในอกุศล มีเมื่อปรากฏ ขณะนี้มีสภาพธรรม มีเมื่อไหร่ เมื่อปรากฏให้รู้ กับจิต ขณะนี้เห็น เห็นอะไร สี เห็นเป็นสัตว์ บุคคล มีเมื่อไหร่ สัตว์…
ปกติในชีวิตประจำวันย่อมจะมีบ้างสำหรับการพูดในสิ่งที่ไม่จริง ซึ่งเป็นไปตามอำนาจของกิเลส ไม่อยู่ในอำนาจบังคับบัญชาของใครทั้งสิ้น แต่ก็ควรที่จะเห็นโทษของอกุศลแม้เล็กน้อย เพราะเหตุว่าอกุศลธรรมที่ได้สะสมไว้ในจิต จะเป็นเหตุให้กระทำทุจริตกรรมต่าง ๆ ได้ มุสาวาท มุสาวาท แปลว่า การกล่าวเท็จ หรือ การพูดเท็จ ซึ่งเป็นการพูดให้คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง บุคคลผู้กล่าวให้คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ชื่อว่า เป็นคนพูดเท็จ…