การฟังธรรมเพื่อให้เข้าใจถูก แม้เพียงขั้นเริ่มต้น ถ้าเริ่มต้นเข้าใจไม่ถูกต้อง จะเข้าใจเพิ่มขึ้นจนกระทั่งปฏิปัตติธรรม รู้แจ้งอริยสัจธรรม ดับกิเลส เป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้เลย เพราะเหตุว่า ทั้งหมดเป็นปัญญาซึ่งต้องเป็นไปตามลำดับขั้น ถ้าไม่ได้ฟังพระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ไม่มีทางรู้แจ้งอริยสัจธรรม
ทางลัดทางง่ายเป็นทางผิด
พระธรรมของพระพุทธเจ้าเป็นสิ่งที่ละเอียดลึกซึ้งอย่างมาก แม้แต่หนทางการดับกิเลส ที่เป็น อริยมรรคอันเป็น มรรคสัจจะ ข้อที่ ๔ ก็ละเอียดลึกซึ้ง แม้พระพุทธเจ้าก็ต้องบำเพ็ญบารมีมา ๔ อสงไขย แสนกัปกว่าที่จะได้พบหนทาง คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ และปฏิบัติเพื่อบรรลุธรรม ก็ใช้ระยะเวลายาวนาน ต้องอบรมบุญบารมีมามากมาย นับชาติไม่ถ้วน แม้พระอริยสาวก กว่าที่จะบรรลุธรรม ก็ต้องอบรมปุญบารมี มานับชาติไม่ถ้วน กว่าจะบรรลุธรรมได้ ดังนั้น อริยมรรคมีองค์ ๘ ที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ เป็นธรรมที่ละเอียดลึกซึ้ง บัณฑิตเท่านั้นที่จะรู้ได้ คือ ผู้ที่อบรมปัญญามาอย่างยาวนานนับชาติไม่ถ้วนเท่านั้นที่จะรู้ได้
ดังนั้น ที่กล่าวว่า ผู้ที่จะปฏิบัติ องค์มรรค คือ หนทางดับกิเลส สามารถปฏฺบัติด้วยวิธีง่ายๆ ขอเพียงรู้เทคนิค ในความเป็นจริงแล้ว เทคนิคไม่มี ทางลัดไม่มี เพราะ หนทางที่ถูกต้องที่จะนำไปสุ่การเจริญอริยมรรค คือ การรู้ความจริงของสภาพธรรมที่มีในขณะนี้ก็ต้องอาศัยการฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรมเท่านั้น และต้องใช้ระยะเวลายาวนาน ไม่ว่าใคร ไม่ว่าจะเป็นพระพุทะเจ้า พระอริยสาวก ก็ไม่ได้มีวิธีทางลัด เทคนิคที่ทำให้ปฏิบัติได้เร็ว เพราะ สัตว์โลก สะสมกิเลสมามาก จะทำให้เจริญอริยมรรคที่เป็นธรรมที่ทวนกระแสกิเลสง่ายๆ ย่อมเป็นไปไม่ได้เลย
ท่านเหล่านั้นก็ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม โดยไม่มีวิธีลัด เทคนิคอะไรเลย ที่จะทำให้ง่าย ในการเจริญอบรมปัญญา
ข้อความในพระไตรปืฎก แสดงอีกว่า สัจจะเบื้องปลาย คือ อริยมรรค และพระนิพพาน เห็นได้ยาก เพราะ ลึกซึ้ง ลึกซึ้งด้วยหนทางการอบรม และ การจะถึงการประจักษ์แจ้ง ดังนั้น จึงไม่ใช่ง่ายเลย หรือ มีเทคนิคที่จะทำให้ปฏิบัติได้ง่ายและเร็ว และ พระองค์ยังแสดงว่า ใครที่จะอบรม อริยมรรค ที่คิดว่าง่าย เปรียบเหมือน เอามือ ที่เรายืนอยู่บนพื้นดินไปจับ พรหมที่อยู่สูงสุด ย่อมเป็นไปไม่ได้เลย
เพราะฉะนั้น สิ่งที่พระองค์ทรงตรัสรู้ เป็นสิ่งที่ลึกซึ้งอย่างมาก ดังเมื่อที่พระองค์แรกตรัสรู้ เกิดความน้อมพระทัยที่จะไม่แสดงธรรม เพราะ พระองค์ทรงดำริว่าธรรมที่เราตรัสรู้นั้น ลึกซึ้ง ยากที่สัตว์โลกที่เต็มไปด้วยกิเลสจะเข้าใจได้ จนพระพรหมต้องลงมาอาราธนาธรรมให้แสดงพระธรรม นี่แสดงถึงความลึกซึ้งของพระธรรม โดยเฉพาะหนทางการบรรลุธรรมที่เป็นอริยมรรคมีองค์ ๘ จึงไม่สามารถที่จะไปปฏิบัติด้วยวิธีง่ายๆ ด้วยวิธีลัด หรือ เทคนิคอะไรเลย นอกจากการฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม อบรมปัญญาอย่างยาวนานนับชาติไม่ถ้วน
พระธรรมที่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ไม่ง่าย เป็นสิ่งที่ยากละเอียดลึกซึ้งอย่างยิ่ง แต่ก็ไม่เหลือวิสัยที่จะเข้าใจได้ เพราะสิ่งที่จะเข้าใจตามความเป็นจริง ก็คือสภาพธรรมที่มีจริงในขณะนี้ ปัญญาสามารถรู้ได้ตามความเป็นจริง บุคคลผู้ที่ได้รู้ตามความเป็นจริงมีแล้ว ซึ่งก็คือ พระอริยบุคคลทั้งหลายในอดีต นั่นก็แสดงให้เห็นว่าเป็นสิ่งที่สามารถศึกษาให้เข้าใจได้ ซึ่งจะต้องไม่ลืมว่า จุดประสงค์ของการศึกษาพระธรรม ก็เพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกในลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังมีกำลังปรากฏตามความเป็นจริง ซึ่งถ้าไม่มีการฟังพระธรรมที่พระองค์ทรงแสดงเลย ก็ไม่สามารถที่จะเข้าใจตามความเป็นจริงได้ หนทางที่จะเป็นไปเพื่อการรู้แจ้งอริยสัจจธรรม จะขาดปัญญาความเข้าใจถูกเห็นถูกไม่ได้เลย เป็นหนทางละ โดยตลอด ข้อวัตรปฏิบัติที่เป็นทางลัด หรือ วิธีลัด วิธีง่าย ๆ ไม่มีในพระพุทธศาสนา เพราะถ้าเป็นทางลัด ทางง่าย นั่นเป็นทางที่ผิด ซึ่งจะต้องพิจารณาเป็นอย่างยิ่ง.