( Somboon )
เมื่อความไม่ดีเกิดขึ้นกับบุคคลใดแล้ว จะห้าม ไม่ให้เกิดขึ้นไม่ได้ เขาก็มีปัจจัยที่จะให้กระทำกรรมนั้น ใครจะทำอะไรได้ ก็เป็นเรื่องของบุคคลนั้นที่เกิดขึ้นกระทำอย่างนั้น เพราะเหตุปัจจัยที่แต่ละคนได้สะสมมา
สมควรไหม
เห็นอกุศลของคนอื่นเห็นกิเลสของคนอื่น เห็นไม่ยากเลย เห็นทุกวันใช่ไหม คนโน้นก็ไม่ดี คนนี้ก็ไม่ดี แต่ลืมว่าอกุศลเป็นอกุศล ขณะนั้นอกุศลที่เห็นได้ถูกต้องชัดเจนกว่า คืออกุศลอะไรที่ตัวเองใช่ไหม เวลาที่เห็นอกุศลของคนอื่น คิดแต่ว่ารู้อกุศลที่เกิดกับบุคคลนั้น แต่เวลาที่อกุศลนั้นเกิดกับตนเอง ย่อมรู้ชัดในสภาพที่เป็นอกุศล เพราะฉะนั้น เห็นอกุศลของคนอื่นไม่ยากเลย แต่ว่าเห็นอกุศลของตนเองต้องยาก เพราะว่าขณะที่กำลังคิดถึงอกุศลของคนอื่น จิตขณะนั้นเป็นอะไร และยิ่งคิดยาวๆ อกุศลของคนโน้น คนนี้ คนนั้น เรื่องนั้น เรื่องนี้ทั้งวัน จิตที่กำลังคิดถึงอกุศลนั้นเป็นอะไร
เพราะฉะนั้น อะไรเป็นประโยชน์แท้จริง เราไม่สามารถที่จะทำอะไรกับอกุศลของใครได้เลยทั้งสิ้น ไม่ว่าเขาจะไม่ดีปานใดก็ตาม ก็เป็นเรื่องของบุคคลนั้น ซึ่งใครก็ไปเปลี่ยนแปลงไม่ได้ แต่ว่าผู้ที่สามารถที่แก้ไขเปลี่ยนแปลงด้วยความเห็นถูก ก็คือ ขณะใดที่สภาพธรรมใดเกิดกับตน แม้แต่กำลังคิดถึงอกุศลของคนอื่น จะรู้ได้ว่าจิตขณะนั้นที่คิดเป็นจิตประเภทไหน เป็นจิตที่เมตตา สงสารคนที่มีอกุศลมากๆ อย่างนี้ ตายแล้วไปไหน ก็ไม่พ้นอบาย ทุกข์ทรมาน แล้วเราก็ไปสงสารตอนที่เขาได้รับผลของกรรมซึ่งช้ามาก ถ้าสงสารขณะที่เขาทำไม่ดีนั้น เราก็เป็นเพื่อนเขา มีไมตรีต่อเขา ทำอะไรก็ได้ที่จะเป็นประโยชน์ ขณะนั้นเป็นกุศลของตนเองด้วย เพราะฉะนั้น จริงๆแล้วก็ควรเห็นประโยชน์ว่า การที่เห็นอกุศลของคนอื่นแล้ว เป็นอกุศลตามไปด้วย เป็นสิ่งที่ไม่สมควร
ก็ต้องอาศัยการฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม จึงจะมีความเข้าใจที่ค่อยๆ เจริญขึ้นไปตามลำดับ การรู้ว่าอะไรมีประโยชน์ อะไรไม่มีประโยชน์ อะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ เป็นต้น ล้วนมาจากความเข้าใจถูกเห็นถูกทั้งนั้น แม้แต่ในเรื่องของอกุศลประการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นของใคร ความเข้าใจถูกเห็นถูก จะมีได้ ต้องเริ่มตั้งแต่การเห็นประโยชน์ของการฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม บ่อยๆ เนื่องๆ ในชีวิตประจำวัน.
