ถ้าไม่มีการฟังพระธรรมเลย ก็จะต้องเป็นอย่างนี้ในสังสารวัฏฏ์ คือ ไม่รู้ความจริง เหมือนมืดสนิท หลงว่ามีสิ่งนั้นสิ่งนี้ โดยที่ไม่มีเลย จากชาตินี้ไปก็ไม่เหลือแล้ว แต่ละชาติๆ ก็ไม่เหลืออะไรเลย
ลืมว่าต้องตาย
คนส่วนใหญ่คิดแต่จะมีชีวิตอยู่ทำงาน ใช้ชีวิตต่างๆ ไม่คิดว่าตนต้องมีความตายเป็นธรรมดา จึงใช้ชีวิตประมาท ด้วยการไม่เจริญกุศลประการต่างๆ ไม่อบรมปัญญา ไม่ศึกษาพระธรรม ในชีวิตประจำวันเลย หมกหมุ่น ประมาทกับการหาทรัพย์ ทำชีวิตให้เป็นสุข เมื่อเขาประมาทแล้ว เป็นคนพาล เพราะไม่รู้ความจริง ทำแต่อกุศลธรรม เพราะสักแต่ว่าใช้ชีวิตเพียงหายใจเข้าออก เมื่อประมาท ย่อมมีอบายเป็นที่ไปในภพหน้า เหมือนบุคคลสว่างมาแต่มืดไป ได้เกิดเป็นมนุษย์แต่ต้องกลับไปอบายภูมิ
จึงเป็นเครื่องเตือนใจว่าความตายเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาเมื่อกรรมให้ผล ผู้ที่สะสมปัญญามา ก็ใช้ชีวิตเป็นปกติในชีวิตประจำวันที่มีกิจการงาน ในชีวิตคฤหัสถ์ แต่ก็อบรมปัญญาศึกษาพระธรรมได้ เจริญกุศลในชีวิตประจำวัน ปัญญาก็สามารถเกิดได้ จากการฟังพระธรรม ชีวิตผู้ประมาทก็แสวงหาทรัพย์ไป ลืมว่าต้องตาย และผู้ประมาทมาก ก็คือ ไปแสวงหาหนทางผิด คิดว่าเป็นหนทางถูก ไปทำอะไรที่ไม่ทำให้รู้ความจริงในขณะนี้ ไปทำสมาธิที่ทำแล้วไม่เกิดปัญญารู้อะไร ได้แต่ความนิ่งสำคัญผิดว่าสงบ หมกมุ่นถูกหลอกจากโลภะให้อยากได้บุญ จึงไปทำสิ่งที่ผิด ถวายเงินพระ ทำกฐินเงิน สำคัญว่าได้บุญมาก แต่ไม่ได้บุญเป็นบาป นี่คือ ตัวอย่างผู้ประมาทเพราะไม่ได้ศึกษาพระธรรมอย่างละเอียด จึงหลงเชื่อตามเขา ก็เป็นคนพาลโดยไม่รู้ตัว แต่ผู้ไม่ประมาทก็สะสมปัญญาแบ่งเวลาให้พระธรรม ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรมในทางที่ถูกต้อง หลีกทางที่ผิดตามที่กล่าวมา และค่อยๆ เข้าใจความจริงในขณะนี้ แม้ขั้นการฟังว่าเป็นธรรมไม่ใช่เรา ก็ค่อยๆสะสมปัญญา มีชีวิตที่ประเสริฐ
เมื่อได้เกิดมาเป็นมนุษย์แล้ว ถ้าไม่ได้ฟังพระธรรม ไม่ได้ศึกษาพระธรรม ก็จะเป็นผู้ไม่รู้ต่อไป ไม่คุ้มค่าเลยกับการที่ได้เกิดมาเป็นมนุษย์ ซึ่งได้ยากแสนยากแต่ไม่ได้สะสมปัญญา ก็จะทำให้ตายไปพร้อมกับความไม่รู้ และจะไม่รู้อีกต่อไปนานแสนนานในสังสารวัฏฏ์ ยากที่จะพ้นไปได้
การมีโอกาสได้ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม ฟังในสิ่งที่มีจริงบ่อยๆ เนืองๆ สะสมความเข้าใจที่ถูกต้องไปตามลำดับ ได้สะสมความดี และ สะสมปัญญา ย่อมเป็นชีวิตที่คุ้มค่า คุ้มค่าแล้วกับการที่ได้เกิดมาเป็นมนุษย์ที่มีอวัยวะครบถ้วน พร้อมที่จะรองรับพระธรรม และได้พบพระพุทธศาสนา ได้ฟังพระธรรมซึ่งหาฟังได้ยากเป็นอย่างยิ่งจากบุคคลผู้มีปัญญา เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว ก็ควรที่จะได้ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรม อบรมเจริญปัญญา เพื่อรู้สภาพธรรม คือ นามธรรมและรูปธรรมที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริงต่อไป เวลาของแต่ละบุคคล เหลือน้อยเต็มทีแล้ว ถ้าไม่เริ่มฟัง ไม่เริ่มศึกษาตั้งแต่ในขณะนี้ การที่จะฟัง การที่จะศึกษาในขณะต่อๆ ไป ก็จะมีไม่ได้ เริ่มต้นตั้งแต่ในขณะนี้ เป็นการดีอย่างยิ่ง
ทำงานจนลืมว่าต้องตาย แล้วก็จากไปไม่เหลือเลย สุดท้ายสิ่งที่ติดไปได้ แค่ อกุศล และกุศล และจะจากไปด้วยความไม่รู้ (อวิชชา) หรือ จะจากไปด้วยการสะสมปัญญา อันนำพาชีวิตไปให้มีค่า พ้นทุกข์ได้แท้จริง.
