ยิ่งมีเมตตาแทนโลภะมากเท่าไหร่ บุคคลอื่นย่อมได้รับผลดีมากขึ้นเท่านั้น เป็นผลดีทั้งสองฝ่าย คือ ทั้งสำหรับผู้ที่มีเมตตา และสำหรับผู้ที่ได้รับความเมตตาด้วย แต่ถ้ามีแต่โลภะ วันหนึ่งก็จะต้องมีปัจจัยให้เกิดโกรธขึ้นได้ แต่ถ้าเป็นเมตตาแล้ว ยิ่งเมตตาเจริญขึ้น ความโกรธก็จะน้อยลง ความหวังดีจริงๆ ก็จะเพิ่มขึ้น
ชีวิตเลือกได้ถ้าเข้าใจ
ในชีวิตประจำวัน เวลาโทสะเกิด เป็นอย่างไร ใจไม่สบาย แล้วก็คิดอย่างไร แล้วพูดอย่างไร พูดดีหรือไม่ แล้วทำสิ่งที่ดีหรือไม่ ช่วยเหลือเอื้อเฟื้อ หรือว่าทำอะไรเวลาที่โทสะเกิด ก็คงทำสิ่งที่ไม่ดี เพราะฉะนั้น ก็ย่อมเห็นโทษของโทสะได้ โดยการที่เข้าใจสภาพที่กำลังเป็นอย่างนั้น ในขณะนั้น ด้วยตัวเอง เวลาโทสะเกิด ใครเดือดร้อน ตัวเราเองเดือดร้อน คนอื่นเดือดร้อนด้วยหรือเปล่า ถ้าคนอื่นเขาไม่มีโทสะ แต่เรามีโทสะ เราก็เดือดร้อน คนที่มีโทสะเดือดร้อน คนที่ไม่มีโทสะไม่เดือดร้อนเลย และเมื่อมีความเดือดร้อนแล้ว ใจร้อนเพิ่มขึ้น เป็นเหตุให้กระทำสิ่งที่ไม่สมควร ผิดปกติทางกาย ทางวาจา นำความทุกข์ความเดือดร้อนมาให้คนอื่นด้วย เห็นโทษหรือยัง และถ้าไม่มีโลภะ โทสะจะเกิดไม่ได้ และถ้าไม่มีโมหะ โลภะ โทสะ จะเกิดก็ไม่ได้ เพราะฉะนั้น ทั้งหมดก็มาจากความไม่รู้ คือ โมหะ
เมื่อเข้าใจถึงโทษของโทสะ ว่านำมาแต่ความทุกข์ความเดือดร้อน ในชีวิตวันหนึ่งๆ ก็มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่คนอื่นเพิ่มขึ้น ในขณะนั้นมีความหวังดีที่จะให้เขามีความสุข เขายังไม่ได้มีความทุกข์อะไร แต่ก็มีจิตเมตตาอนุเคราะห์ที่จะให้เขามีความสุข ขณะนั้นเป็นเมตตา ความหวังดีต่อคนอื่น แต่ว่าถ้าขณะใด คนใดกำลังทุกข์ร้อน เดือดร้อน ถ้าเกิดความกรุณาใคร่ที่จะให้บุคคลนั้นพ้นจากความทุกข์ มีการช่วยเหลือบุคคลที่ป่วยไข้ได้เจ็บ การรักษาพยาบาลบุคคลที่กำลังเจ็บป่วย นั่นคือ ความกรุณาที่ใคร่จะให้บุคคลนั้นพ้นทุกข์
เมตตา คือ ความเป็นมิตร มีความเป็นเพื่อน มีความหวังดี มีความปรารถนาดี ไม่มีความหวังร้ายหรือมุ่งร้ายต่อผู้อื่น ทั้งทางกาย ทางวาจา และทางใจ การที่เมตตาจะมี หรือจะเกิดขึ้นได้นั้น ในเบื้องต้นต้องเห็นโทษของความโกรธ และเห็นคุณของความไม่โกรธ เมตตา มีลัษณะคล้ายโลภะมาก อาจทำให้เข้าใจผิดคิดว่าความรัก ความผูกพัน (โลภะ) คือเมตตาได้ การศึกษาพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง และทำให้เมตตาเกิดในชีวิตประจำวันได้ และไม่เข้าใจผิด
ความเข้าใจถูกเห็นถูกทั้งหมดนี้ จะมีได้ด้วยการฟังพระธรรมศึกษาพระธรรมคำสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จนเป็นความเข้าใจ คือปัญญา ซึ่งจะนำพาชีวิตไปในที่ดีขึ้นเจริญขึ้น จนถึงที่สุด.
