( Somboon )
ควรที่จะได้ฟังพระธรรมศึกษาพระธรรมให้เข้าใจ ไม่ประมาทในคำจริงที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงแสดง ซึ่งเป็นไปเพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกโดยตลอด ความเข้าใจพระธรรมเท่านั้นที่จะเป็นไปเพื่อการขัดเกลากิเลส และนำไปสู่คุณความดี ทั้งปวงเป็นเหตุให้ธรรมฝ่ายดีเจริญขึ้น ถือเอาเฉพาะสิ่งที่ ควร ละทิ้งสิ่งที่ไม่ควร พร้อมทั้งดำรงรักษาคำจริงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ดำรงสืบทอดต่อไป
ศึกษาพระธรรมด้วยความเคารพ
พระพุทธศาสนา เป็นคำสอนของท่านผู้รู้ ผู้รู้ในที่นี้หมายถึง พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งเป็นบุคคลผู้เลิศที่สุด ประเสริฐที่สุด เจริญที่สุดในโลกทั้งพระบริสุทธิคุณ พระปัญญาคุณ และ พระมหากรุณาคุณ เมื่อเป็นคำสอนของท่านผู้รู้ ก็จะต้องฟัง ต้องศึกษาด้วยความละเอียดรอบคอบ ความรู้ความเข้าใจ จึงจะค่อย ๆ เจริญขึ้นไปตามลำดับ ศึกษาให้เข้าใจว่าพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงตรัสรู้อะไร พระองค์ทรงสอนให้สาวกรู้อะไร เป็นต้น ความรู้ความเข้าใจ เกิดเองไม่ได้ คิดเองไม่ได้ แต่ต้องมาจากเหตุ คือการฟัง การศึกษาพระธรรมบ่อยๆ เนืองๆ เป็นการเริ่มต้นด้วยการศึกษาในขั้นของปริยัติ รอบรู้ในพระธรรมคำสอนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ไม่เข้าใจผิดคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง บุคคลผู้เข้าใจในปริยัติอย่างถูกต้อง ด้วยการฟังการศึกษาพระธรรม ก็สามารถดำเนินไปถึงการรู้แจ้งอริยสัจจธรรม ดับกิเลสได้ตามลำดับขั้น พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้ เหมือนอย่างพระอริยบุคคลทั้งหลายในอดีต
แต่เมื่อใดก็ตาม ที่ศึกษาผิด เข้าใจผิด เห็นผิดว่าไม่ต้องศึกษาปริยัติ ไม่ต้องมีปริยัติ ไปปฏิบัติเลย อย่างนี้ เป็นการบิดเบือนพระธรรมคำสอนอย่างเห็นได้ชัด บุคคลประเภทนี้ เป็นผู้ปล้นพระศาสนา เป็นผู้ทำลายพระศาสนา เพราะเป็นความเห็นที่ไม่ตรงตามคำสอนที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงไว้ ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่งทั้งแก่ตนและแก่ผู้อื่น เนื่องจากว่าตนเองเข้าใจผิดแล้ว ยังเผยแพร่ความเห็นที่ผิดให้ผู้อื่นเข้าใจผิดตามไปด้วย
การที่จะรู้พระพุทธศาสนาจริง มีหนทางเดียว คือ ต้องศึกษาพระธรรมอย่างละเอียด รอบคอบ โดยที่ไม่ใช่เพียงแต่ฟังจากแต่ละบุคคล แต่ต้องศึกษาโดยตรงจากพระไตรปิฎก ผู้ที่ไม่ศึกษาพระธรรมแล้วคิดว่า จะเข้าใจพระธรรมได้โดยไม่ศึกษา ผู้นั้นก็เป็นผู้ประมาทพระปัญญาคุณของพระผู้มีพระภาคที่ทรงแสดงพระธรรมว่า ไม่ต้องศึกษาก็เข้าใจได้
ถ้าพุทธบริษัทไม่ศึกษาพระธรรมด้วยความเคารพ และเอาพระธรรมเพียงเล็กน้อยมาเพิ่มเติมความเห็นของตนเองทั้งปริยัติและปฏิบัติ ก็จะเห็นได้ว่า ไม่ได้เป็นไปเพื่อความเข้าใจจริงๆ ในพระธรรม แต่ว่าเหตุใดจึงทำอย่างนั้น แสดงให้เห็นว่า การศึกษาพระธรรมของพระผู้มีพระภาค ด้วยความไม่ละเอียด ไม่เคารพ คิดว่าไม่ยาก
ด้วยเหตุนี้ทุกท่านจึงต้องเป็นผู้ตรงต่อพระธรรม และมีความจริงใจต่อการศึกษาพระธรรม เพื่อเข้าใจพระธรรม และละคลายขัดเกลาอกุศลของตนเอง เพราะเหตุว่าทุกคนที่ศึกษาพระธรรมย่อมรู้ว่า ตนเองมีอกุศล ถ้าไม่มีอกุศล คงจะไม่ศึกษาพระธรรมแน่ แต่อกุศลที่คิดว่ารู้แล้ว ความจริงแล้วละเอียดมากกว่านั้นมากทีเดียว ซึ่งถ้าไม่พิจารณาโดยรอบคอบ ก็อาจจะไม่เห็นความละเอียด
จึงควรอย่างยิ่งที่พุทธศาสนิกชน จะได้ฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เข้าใจแล้วน้อมประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมคำสอน ถ้าเป็นอย่างนี้ได้ ก็จะเป็นการช่วยกันรักษาพระพุทธศาสนามิให้เสื่อมสูญ เพราะเหตุว่า พระพุทธศาสนาจะเจริญก็อยู่ที่พุทธศาสนิกชนเท่านั้น คือจะเจริญด้วยการศึกษาและน้อมประพฤติปฏิบัติตามด้วยความจริงใจ ของพุทธศาสนิกชน นั่นเอง ไม่ได้อยู่ที่สิ่งอื่นเลย.
