ศาสนาจะรุ่งเรือง ไม่ใช่อยู่ที่จำนวนของพระภิกษุที่มีมาก ที่เป็นพระทุศีล รับเงินทอง ไม่ปฏิบัติตาม พระธรรมวินัย แต่ตรงกันข้าม ยิ่งมีพระทุศีลไม่ดีมากเท่าใด ก็แสดงถึงความเสื่อมไปของพระพุทธศาสนา ดำรงมั่นแห่งพระธรรมวินัย อาศัยพระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง เกิดปัญญาความเข้าใจถูกเห็นถูก ก็สามารถที่จะเข้าใจได้ว่า ภิกษุคือใคร ตรงตามความเป็นจริง…
ไม่ว่าจะเป็นส่วนใดของพระธรรมคำสอนก็ตาม ล้วนเป็นไปเพื่อความเข้าใจถูกเห็นถูกทั้งสิ้น ถ้าเป็นผู้ที่มีความละเอียดรอบคอบในการฟัง ในการศึกษา เมื่อมีความเข้าใจที่เพิ่มขึ้นไปตามลำดับ ย่อมจะทำให้เป็นผู้เข้าใจสภาพธรรมตามความเป็นจริง น้อมใจไปที่จะรู้ความจริง เห็นโทษเห็นภัยของบาป ซึ่งเป็นอกุศลธรรมในชีวิตประจำวัน บาป บาป แปลว่า ความชั่ว, ธรรมฝ่ายที่ไม่ดี, สภาพธรรมที่คนดีหลีกออกห่าง, บาป…
ไม่มีใครเอาธรรมะไปใช้ได้ แต่เป็นเรื่องของปัญญาที่เข้าใจสภาพธรรมตามความเป็นจริง คือ ต้องเข้าใจจริงๆ ว่าธรรมทั้งหลายเป็นอนัตตา ผู้ที่มีปัญญาคือเข้าใจธรรมะ เมื่อมีเหตุปัจจัยที่จะได้ฟังพระธรรมก็ควรที่จะตั้งใจฟังต่อไป ผู้ที่ได้อบรมมาแล้วในครั้งพุทธกาลท่านก็เดินทางนี้ ก็ต้องอบรมฟังต่อไปจนกว่าจะถึงกาลที่เหตุสมควรแก่ผล ทางสายกลาง ถ้ามีสายกลางก็ต้องหมายความว่า มีส่วนสุด ๒ ข้าง คือข้างหนึ่งก็เป็นการทรมานตัว อีกข้างหนึ่งก็เป็นการที่เพลิดเพลินไป ทางสายกลางในภาษาไทยที่จะเข้าใจได้ก็คือเป็นการอบรมเจริญปัญญา เพราะว่าหัวใจของพระพุทธศาสนาหรือพระธรรม…
พระผู้มีพระภาคทรงแสดงหนทางอบรมเจริญปัญญาอย่างละเอียด ทรงแสดงเหตุและปัจจัยที่ทำให้การอบรมปัญญาเจริญขึ้น การฟังธรรม และเห็นประโยชน์ของการศึกษาธรรม เมื่อปัจจัยทั้งสองนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ เนืองๆ ปัญญาก็ย่อมอบรมเจริญขึ้นได้ สาระสำคัญที่สุดในชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประจักษ์ความจริงของสภาพธรรม ความจริงของสภาพธรรมนั้นเป็นอริยสัจจธรรม เมื่อทรงตรัสรู้แล้วก็ได้ทรงแสดงธรรมแก่สัตว์โลกทั้งหลาย ตลอดพระชนม์ชีพเป็นเวลา ๔๕ ปี ผู้ที่ไม่ได้ฟังพระธรรมก็ย่อมไม่เข้าใจความจริงของสภาพธรรม…
อาศัยการฟังการศึกษาพระธรรมบ่อยๆ เนืองๆ สะสมความเข้าใจไปตามลำดับ จิตใจย่อมน้อมไปในทางกุศลขัดเกลากิเลสในชีวิตประจำวันเพิ่มมากยิ่งขึ้น คล้อยตามความเข้าใจที่ค่อยๆ เจริญขึ้น ทำให้เป็นคนที่สะอาดขึ้นด้วยกุศลธรรมที่เกิดขึ้นเป็นไป โสเจยยะ โสเจยยะ เป็นคำในภาษาบาลี หมายถึง ความสะอาด ดังมีแสดงไว้ดังนี้ ข้อความในพระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย…
อนึ่ง เมื่อทุกข์ มีความเจ็บป่วย เป็นต้น เกิดขึ้นแก่สัตว์ทั้งหลาย ก็เป็นผู้จัดการช่วยเหลือตามสมควร เมื่อสัตว์ทั้งหลาย ตกอยู่ในความเสื่อม มีความเสื่อมจากญาติและสมบัติเป็นต้น ก็ช่วยบรรเทาความเศร้าโศก เป็นผู้ตั้งอยู่ในสภาพที่จะช่วยเหลือ ข่มผู้ที่ควรข่มโดยถูกธรรม เพื่อให้พ้นจากอกุศลแล้วตั้งอยู่ในกุศล อัตถจริยา อัตถจริยา…
หนทางการอบรมปัญญาคือเป็นปกติ คือไม่ไปทำอะไรที่ผิดปกติเพื่อที่จะรู้ ให้เกิดปัญญา แต่ค่อยๆ เข้าใจว่าทุกอย่างเป็นธรรมะ เป็นอนัตตา แม้ขั้นการฟังการศึกษาที่ยังไม่ถึงการระลึกรู้ตัวธรรมะ แต่ก็เพื่อเข้าใจความเป็นปกติ ของธรรมะ การเจริญสติ สติ ฝึกได้ด้วยการอบรมตั้งแต่การฟังให้เข้าใจ ขณะที่ฟังเข้าใจ สติก็เกิดขึ้นกระทำกิจเมื่อสะสมความเข้าใจมากขึ้น บ่อยขึ้น สติย่อมเกิดบ่อยและมีกำลังมากขึ้นตามความเข้าใจ เมื่อสติเกิดบ่อย สติและสัมปชัญญะย่อมศึกษาสภาพธรรม…
ในชีวิตประจำวัน สิ่งที่เป็นสาระที่สำคัญที่สุดในชีวิต คือความเข้าใจพระธรรม ผู้ที่ได้สะสมเหตุที่ดีมาแล้วเห็นประโยชน์ของความเข้าใจพระธรรม จึงฟังพระธรรมด้วยความตั้งใจเพื่อความเข้าใจอย่างถูกต้องตรงตามความเป็นจริง ความสบายใจ ความสบายใจ มีความละเอียด ความสบายใจ เป็นจิตที่เป็นกุศล หรืออกุศลก็ได้ ในชีวิตประจำวันส่วนใหญ่ก็เป็นความสบายใจด้วยอกุศล เช่นอยู่อาศัยในที่ที่มีความสะดวกสบาย มีญาติมิตรเพื่อนบ้านที่ดี ทานอาหารอร่อย หรือไปในสถานที่ที่มีความสวยงาม ก็สบายใจ เป็นต้น…
ธรรมสวัสดี..16/2569 ธัมมทัสสนะวันนี้ ยังคงเป็นความเห็นเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างหลักธรรมต่างๆของพระพุทธศาสนา โดยก่อนหน้านั้น ผมได้จำแนก ‘หลักธรรมของพระพุทธศาสนา’ ออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ [1] ธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ คือ ความจริงของสิ่งทั้งหลายที่ต้องเมีความเปลี่ยนแปลงเป็นไป ตามกฏธรรมชาติ…
สภาพธรรมที่ดีงาม ที่เกิดขึ้นเป็นไปในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการให้ทาน รักษาศีล มีเมตตา มีความเป็นมิตรเป็นเพื่อน หวังดีต่อผู้อื่น ไม่หวังร้าย พร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือผู้อื่นได้ทุกเมื่อ ตลอดจนถึงการฟังพระธรรม ศึกษาพระธรรมอบรมเจริญปัญญา สะสมความเข้าใจถูกเห็นถูกไปตามลำดับ เป็นการประพฤติธรรม ทั้งหมดเป็นไปเป็นเพื่อชำระจิตใจของตนให้สะอาดจากอกุศลธรรม การประพฤติธรรม…