ชีวิตประจำวันของปุถุชน ผู้ที่หนาแน่นไปด้วยกิเลส ย่อมเป็นที่แน่นอนว่าอกุศลจิต ย่อมเกิดขึ้นมากกว่ากุศลจิต ตามกำลังของกิเลส ตั้งแต่ชนิดที่บางเบา จนกระทั่งมีกำลังกล้าถึงกับล่วงออกมาเป็นทุจริตกรรมประการต่างๆ
อยู่ร่วมกันด้วยความเข้าใจ
ในชีวิตประจำวัน ของคนทั่วไปก็ย่อมมีทั้งสุข ทั้งทุกข์ปะปนกันเป็นธรรมดา เมื่อถึงคราวทุกข์ ก็ไม่สามารถที่จะหลีกเลี่ยงได้ ทุกข์ทางกาย เป็นผลของกรรม ถ้าไม่เคยได้กระทำอกุศลกรรมมาเลย ทุกข์ทางกายก็จะเกิดขึ้นไม่ได้ แต่เพราะถึงคราวที่อกุศลกรรมให้ผล ทุกข์ทางกายจึงเกิดขึ้น ไม่มีการรอดพ้นได้ถ้ากรรมให้ผล แต่ทุกข์ใจ เป็นเรื่องของกิเลส ถูกกิเลสเสียดแทงจิตใจ มีโลภะ โทสะ โมหะ เป็นต้น ซึ่งเมื่อได้เหตุได้ปัจจัยก็เกิดขึ้นทันที แต่ละบุคคลมีการสะสมมาที่แตกต่างกัน ความคิด การกระทำ และคำพูด จึงแตกต่างกันออกไปตามการสะสม มีทั้งส่วนที่ดีและไม่ดี ด้วยกันทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นใครก็ตาม ซึ่งเมื่อว่าโดยสภาพธรรมแล้วก็ไม่มีตัวตน สัตว์บุคคล มีแต่ความเป็นไปของสภาพธรรม คือ นามธรรมกับ รูปธรรมเท่านั้น ที่สำคัญเราไม่ได้อยู่ในโลกนี้เพียงคนเดียว อยู่รวมกันหลายคน ทั้งเขาทั้งเราก็มีส่วนที่ไม่ดีด้วยกันทั้งนั้น ตราบใดที่ยังไม่ได้เป็นพระอรหันต์ถึงการดับกิเลสได้ทั้งหมด จึงควรอย่างยิ่งที่จะเห็นใจคนที่มีกิเลสด้วยกัน ถ้ามีการไตร่ตรองพิจารณาเข้าใจในเหตุในผลของธรรมจริงๆ ก็จะมีความเข้าใจ มีความเห็นใจแล้วมีเมตตาในบุคคลนั้น ๆ ได้
การอยู่ด้วยกัน ก็ควรที่จะพิจารณาว่า การที่บุคคลนั้นจะมีความเห็น และพฤติกรรมที่ไม่ดีอย่างนั้นได้ ต้องมีเหตุมีปัจจัยที่ทำให้เขาเป็นอย่างนั้น เมื่อเขาเป็นอย่างนั้นแล้ว เราก็ควรที่จะเข้าใจเห็นใจ แล้วก็ช่วยแก้ไขเท่าที่สามารถจะช่วยได้ ตามกำลังปัญญาของตนเอง ย่อมจะเป็นประโยชน์กว่าการที่จะเกิดอกุศล กิเลสอกุศลธรรมประการต่าง ๆ ที่มี อันเป็นต้นเหตุแห่งทุกข์นั้น ต้องอาศัยปัญญาความเข้าใจถูกเห็นถูก ที่เกิดจากการฟังพระธรรมศึกษาพระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงเท่านั้น จึงจะค่อยๆ ละคลายไปตามลำดับได้ ถ้าไม่มีปัญญาแล้ว การดับกิเลสเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ เพราะฉะนั้น ความเข้าใจพระธรรมจึงเป็นประโยชน์เกื้อกูลสำหรับชีวิตอย่างแท้จริง เป็นไปเพื่อความเจริญขึ้นของกุศลธรรมประการต่างๆ ซึ่งจะเป็นการขัดเกลากิเลสในชีวิตประจำวัน การได้เกิดเป็นมนุษย์ เป็นเรื่องที่ยากมาก เมื่อได้ความเป็นมนุษย์แล้ว ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น ก็ขอให้มีโอกาสได้ฟังพระธรรมศึกษาพระธรรม สะสมปัญญาต่อไป ชีวิตจะลำบากเดือดร้อนอย่างไร ก็ยังมีค่า มีค่าที่จะได้ฟังพระธรรมศึกษาพระธรรม สะสมความดี ซึ่งคนที่มีชีวิตที่สะดวกสบายหลายคน ไม่มีโอกาสอย่างนี้.